Edgar Allan Poe
1809-01-19 – 1849-10-07 · Boston
19. yüzyılda yaşamış Amerikalı yazar, şair, editör ve edebiyat eleştirmeni; Şair, Romancı, Öykücü, Denemeci, Yazar
Akımları: Romantizm
Hakkında
Edgar Allan Poe (19 Ocak 1809 - 7 Ekim 1849), Amerikalı şair, yazar, editör ve edebiyat eleştirmeni. Çoğunlukla şiir ve kısa öykü yazdı. Özellikle gizem ve macabre öyküleri ile tanınır. ABD'de ve Amerikan edebiyatında Romantizm akımının önemli figürlerinden biri olmasının yanı sıra ülkesinde kısa öykünün ilk yazarlarından sayılır. Genellikle polisiye türünün mucidi olarak kabul edilmesinin yanında ayrıca yeni ortaya çıkmakta olan bilimkurgu türüne de katkıda bulunduğu öne sürülür.
Kaynak: Vikipedi (CC BY-SA 4.0)
Eserleri
- Timurlenk ve Diğer Şiirler (1827): Timurlenk ve Diğer Şiirler, Amerikalı yazar Edgar Allan Poe'nun yayımlanan ilk eseri. Timurlenk 1827'te yayımlanmıştır ve bugün sadece 12 kopyanın hâlâ var olduğu düşünülmektedir.
- Timurlenk (şiir) (1827): "Timurlenk ", (orijinal adıyla Tamerlane) Edgar Allan Poe'nun, bir Türk fatihi olan Timur'un hayatının kurgusal bir anlatımını içeren şiiridir. Şiir ilk olarak 1827 tarihli Timurlenk ve Diğer Şiirler…
- Al Aaraaf (1829): Al Aaraaf, Amerikalı edebiyatçı Edgar Allan Poe'nun erken dönem yazdığı ve ilk kez 1829'da yayınlanmış şiiridir. Şiirde; Al Aaraaf denen yerde ölümden sonraki hayat anlatılmaktadır. Poe şiirini…
- Metzengerstein (1832): Metzengerstein (alt başlığı A Tale In Imitation of the German), Amerikalı yazar ve şair Edgar Allan Poe'nun yayımlanan ilk kısa öyküsü. Öykü ilk defa, Philadelphia'daki Saturday Courier dergisinde…
- Şişede Bulunan Mesaj (1833): Şişede Bulunan Not, özgün adı MS. Found in a Bottle olan, ilk kez 19 Ekim 1833'te Baltimore Saturday Visiter'da yayımlanan Edgar Allan Poe öyküsüdür. Gazete tarafından düzenlenen bir yarışmada bu öykü…
- Berenice (1835): "Berenice", Edgar Allan Poe'nun korku türünde yazdığı, ilk defa 1835'te Southern Literary Messenger'da yayınlanan kısa öyküdür. Kuzeni Berenice ile evlenmeye hazırlanan Egaeus adında bir adam…
- Morella (1835): Morella, Edgar Allan Poe tarafından yazılan ve ilk defa Nisan 1835'te yayımlanan korku öyküsü.
- Hans Pfaall Diye Birinin Benzeri Görülmemiş Serüveni (1835): Hans Pfaall Diye Birinin Benzeri Görülmemiş Serüveni (İng. The Unparalleled Adventure of One Hans Pfaall), Edgar Allan Poe tarafından yazılan ve aylık dergi Southern Literary Messenger'ın Haziran 1835…
- Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü (1838): Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü (İng. The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket), Amerikalı yazar Edgar Allan Poe'nun tamamlanmış tek romanıdır. 1838 tarihli eserde genç Arthur Gordon…
- Ligeia (1838): "Ligeia", Edgar Allan Poe'nun erken dönem öykülerinden biri. İlk defa 1838'de yayımlanan öykü, isimsiz bir anlatıcı ile Ligeia adındaki güzel ve kuzgun saçlı eşi hakkındadır. Hastalanan Ligeia, Fatih…
- William Wilson (1839): William Wilson, Edgar Allan Poe tarafından yazılan ve ilk defa 1839'da yayımlanan kısa öykü. Öykünün konusunda, yazarın Londra'da geçirdiği çocukluk döneminden izler bulunur ve doppelgänger teması…
- Usher Konağı'nın Çöküşü (1839)
- Çan Kulesinde Şeytan (1839)
- Kalabalıkların Adamı (1840): Kalabalıkların Adamı (İng. The Man of the Crowd), Edgar Allan Poe tarafından yazılmış kısa öykü. İsimsiz bir anlatıcının kalabalık Londra sokaklarında bir adamı takip etmesini anlatan öykü ilk defa…
- Tales of the Grotesque and Arabesque (1840): Tales of the Grotesque and Arabesque (Türkçe: Grotesk ve Arabesk Öyküler, Olağandışı Öyküler), Edgar Allan Poe'nun yapıtı (1840-1845). 1982'de Olağandışı Öyküler adıyla Türkçeye çevrilmiştir.
- Morgue Sokağı Cinayetleri (1841): Morgue Sokağı Cinayetleri (İngilizce: The Murders in the Rue Morgue), Edgar Allan Poe tarafından yazılan ve ilk defa 1841'de Graham's Magazine'de yayımlanan öykü. İlk dedektiflik öyküsü olarak kabul…
- Girdaba İniş (1841): Girdaba İniş (İng. A Descent into the Maelström), Edgar Allan Poe tarafından yazılan kısa öykü. Öyküde anlatıcı bir anafordan ve gemi enkazından nasıl kurtulduğunu anlatır. Yazarın "uslamlama…
- Altın Böcek (1842): Altın Böcek (İng. The Gold-Bug), Edgar Allan Poe tarafından yazılmış kısa hikâyedir. Güney Karolina'daki Sullivan's Island'da geçen öyküde, altın rengi bir böcek tarafından sokulan William Legrand,…
- Kuyu ve Sarkaç (1842): Kuyu ve Sarkaç (İngilizce: The Pit and the Pendulum), Edgar Allan Poe tarafından 1842'de yazılan ve aynı yıl The Gift: A Christmas and New Year's Present for 1843'de yayımlanan kısa öykü. Öykü, bir…
- Oval Portre (1842): Oval Portre (İng. The Oval Portrait), Edgar Allan Poe tarafından yazılmış kısa öykü. Bir şatoda geçen öyküde bir portre etrafında gelişen rahatsız edici olaylar anlatılır. Yazarın en kısa öykülerinden…
- Kızıl Ölümün Maskesi (1842): Kızıl Ölümün Maskesi (İng. The Masque of the Red Death, 1842'deki ilk basımında The Mask of the Red Death), Edgar Allan Poe tarafından yazılmış öykü. Öyküde Prens Prospero'nun, "Kızıl Ölüm" olarak…
- Marie Rogêt'nin Sırrı (1842): Marie Rogêt'nin Sırrı (genelde kullanılan alt başlığıyla Morgue Sokağı Cinayetleri'nin Devamı), Edgar Allan Poe tarafından 1842'de yazılan kısa öykü. Gerçek bir cinayetin ayrıntıları üzerine…
- Eleonara (1842): Eleonora Edgar Allan Poe tarafından yazılıp ilk defa 1842'de yayınlanan kısa öyküdür. Sıklıkla otobiyografik olarak değerlendirilir ve nispeten "mutlu" bir sona sahiptir.
- Gammaz Yürek (1843): Gammaz Yürek, Geveze Yürek ya da Geveze Kalp (İng. The Tell-Tale Heart), Edgar Allan Poe tarafından yazılan ve ilk defa Ocak 1843'te James Russell Lowell'ın The Pioneer isimli dergisinde yayımlanan…
- Lenore (1843): Lenore, Amerikalı yazar Edgar Allan Poe'nun şiirlerinden biridir. Farklı bir şiir olarak "A Paean (İng. Bir Şükran Şarkısı)" adıyla yazılmaya başlayan şiirin son hâli, 1843'te Lenore adıyla basıldı.
- Diri Diri Gömülüş (1844): "Diri Diri Gömülüş" (İngilizce özgün adıyla "The Premature Burial), Edgar Allan Poe tarafından yazılan ve ilk defa 1844'te The Philadelphia Dollar Newspaper'da yayımlanan korku öyküsü. Ölmeden gömülme…
- Uzun Sandık (1844): Uzun Sandık (İng. The Oblong Box), Edgar Allan Poe tarafından yazılan ve ilk defa 1844'te The Philadelphia Dollar Newspaper'da yayımlanan korku öyküsü.
- Engebeli Dağların Hikayesi (1844)
- Kuzgun (1845): Kuzgun (İngilizce özgün adıyla The Raven), Amerikalı şair Edgar Allan Poe tarafından yazılmış ve ilk olarak 1845'te yayımlanmış öyküleyici şiir. Şiir genelde müzikselliği, stilize dil kullanımı ve…
- Eulalie-Şarkı (1845): Eulalie ya da Eulalie-Bir Şarkı, Edgar Allan Poe tarafından yazılmış bir şiirdir. İlk olarak The American Review´un Temmuz 1845 sayısında yayınlanmış, hemen ardından 9 Ağustos 1845'te Broadway…
- Bay Valdemar Vakasındaki Hakikat (1845)
- Doktor Zift ile Profesör Tüy'ün Sistemi (1845)
- Aksi Şeytan (1845)
- Amontillado Fıçısı (1846): Amontillado Fıçısı (İngilizce The Cask of Amontillado veya The Casque of Amontillado), Edgar Allan Poe tarafından yazılan ve ilk defa Godey's Lady's Book dergisinin Kasım 1846 sayısında yayımlanan…
- Ulalume (1847): Ulalume, Edgar Allan Poe tarafından 1847'de yazılmış bir şiirdir. Poe'nun birkaç başka şiiri (örn. Kuzgun, Annabel Lee ve Lenore) gibi Ulalume de güzel bir kadının zamansız ölümünü anlatır. Poe şiiri…
- Eureka (1848)
- Annabel Lee (1849): "Annabel Lee", Amerikalı şair ve yazar Edgar Allan Poe'nun yazdığı son şiirdir. 1849'da yazılan şiir aynı yıl, Poe'nun ölümünün hemen ardından yayınlanmıştır. Poe'nun pek çok şiiri gibi bu şiirin de…
- Rüya İçinde Rüya (1849): "Düş İçinde Düş" (A Dream Within a Dream) 1849 yılında basılmış bir Edgar Allan Poe şiiridir. 24 dizeden oluşur ve iki kıtadır. Poe, "Düş içinde bir düş mü, bütün gördüğümüz ve göründüğümüz?" diye…
- Aksak Kurbağa (1849)
- İşitilmedik Hikâyeler: İşitilmedik Hikâyeler, Edgar Allan Poe'nun "Şişede Bulunan Not, Morgue Sokağı Cinayetleri, Usher Evi'nin Çöküşü" gibi öykülerini içeren kitap.